In het Besluit begroting en verantwoording is bepaald dat een verplichte basisset van vijf financiële kengetallen moet worden opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. De kengetallen presenteren we meerjarig. Naast de kengetallen nemen we een beoordeling op van de onderlinge verhouding van de kengetallen in relatie tot de financiële positie. Vanaf dit jaarverslag publiceren we de kengetallen afgerond op hele cijfers. De vergelijkende cijfers pasten we hierop aan.
Kengetallen | Realisatie | Begroting | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | ||
1a. Netto schuldquote | 49% | 63% | 89% | 92% | 86% | 75% | |
1b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen | 42% | 56% | 82% | 85% | 79% | 68% | |
2. Solvabiliteitsratio | 44% | 43% | 34% | 32% | 32% | 35% | |
3. Grondexploitatie | 19% | 19% | 16% | 22% | 18% | 11% | |
4. Structurele exploitatieruimte | 2,5% | 0,5% | -0,7% | -0,5% | 0,6% | -0,2% | |
5. Gemeentelijke belastingcapaciteit | 130% | 133% | 142% | 145% | 146% | 146% | |
De provincie Gelderland gebruikt een classificering in drie categorieën bij de beoordeling van de kengetallen. Daarbij is categorie A het minst risicovol en categorie C het meest risicovol. Voor de begroting 2026 gaan wij per kengetal verder in op de vergelijking met deze classificatie. De provincie publiceert ook het ‘Gelderse gemiddelde’ van alle kengetallen bij de beoordeling van de begroting. Daarmee kunnen wij het kengetal van West Betuwe vergelijken.
Netto schuldquote en gecorrigeerde netto schuldquote
De netto schuldquote geeft de netto-schuld weer als onderdeel van de totale inkomsten. Dit kengetal geeft aan of een gemeente investeringsruimte heeft of juist op zijn tellen moet passen. Daarnaast zegt het kengetal ook wat over de flexibiliteit van de begroting. Hoe hoger de schuld, hoe meer kapitaallasten er zijn (rente en aflossing). Dat maakt een begroting minder flexibel. Volgens de classificatie van de provincie is een score tussen de 90 procent en 130 procent enigszins risicovol. en getal <90% geeft een minst risicovolle score. Voor 2026 behaalt West Betuwe de categorie 'minst risicovol'. De gecorrigeerde netto schuldquote geeft hetzelfde beeld.
Solvabiliteitsratio
De solvabiliteitsratio geeft de mate aan waarmee de gemeentelijke bezittingen zijn betaald met eigen middelen. Een solvabiliteitsratio onder de 20 procent ziet de provincie als meest risicovol; een ratio van 50 procent en hoger is het minst risicovol. West Betuwe scoort in de begroting 2026 de classificatie B. Dat betekent een enigszins risicovolle score.
Grondexploitatie
Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (boekwaarde) is ten opzichte van de jaarlijkse baten. De provincie classificeert een uitkomst >35 procent als meest risicovol. De uitkomsten van dit kengetal laten zien dat de grondexploitatie van West Betuwe enigszins risicovol is. Meerjarig zien we een verbetering van het kengetal.
Structurele exploitatieruimte
Het kengetal structurele exploitatieruimte geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte is binnen de vastgestelde begroting. Ook laat het zien of de gemeente structurele tegenvallers op kan vangen of dat er nog ruimte is voor nieuw beleid. Een positieve begroting én meerjarenraming ziet de provincie als minst risicovol. De kengetallen voor West Betuwe komen iets onder deze norm uit en krijgen daarom een kleine onvoldoende.
Belastingcapaciteit
Om dit kengetal te berekenen zetten we de woonlasten voor een gezin bij een gemiddelde WOZ-waarde af tegen het landelijk gemiddelde voor een gezin in het voorafgaande begrotingsjaar. De uitkomsten van dit kengetal laten zien dat de gemiddelde woonlasten in West Betuwe boven het landelijk gemiddelde liggen. De provinciale classificatie C bevestigt dit beeld. Meerjarig neemt het kengetal toe doordat in het vastgestelde WRP voor de rioolrechten een jaarlijkse stijging is voorzien.
Beoordeling financieel beeld in samenhang met de kengetallen
De kengetallen van deze begroting laten zien dat de financiële positie van West Betuwe verbeterd is ten opzichte van de begroting 2025. Zowel de netto-schuldquote als de solvabiliteit vallen in de provinciale categorie 'minst risicovol’. Bij de grondexploitatie zijn er positieve ontwikkelingen en het kengetal scoort in die categorie 'enigszins risicovol'. Er zijn weinig mogelijkheden om de lokale lasten verder te verhogen. De begroting laat het ook niet toe om deze lasten te verlagen.